خطر بیماریهای دوران کودکی در طی بارداری چقدر است

بیماریهای دوران کودکی مانند آبله مرغان و سرخک در زمان بارداری میتوانند خطرناک باشد. در این مطلب نکاتی را در مورد این بیماریها و نحوهی پیشگیری از آنها با شما در میان میگذاریم.
آبله مرغان
اگر ازدواج کردهاید و تصمیم دارید بچهدار شوید، شاید زیاد نگران بیماریهای دوران کودکی از جمله آبله مرغان نباشید. شاید دلیل آن این باشد که فکر میکنید این بیماریها برای کودکان است و لازم نیست خود را نگران کنید؛ اما این طور نیست؟ باید بگوییم که در اشتباه هستید. در واقع اگر در زمان بارداری به این امراض مبتلا شوید، ممکن است سلامت کودک خود را به خطر بیندازید. خبر خوب این است که اکثر زنانی که دورهی بارداری را میگذرانند، به این بیماریها ایمن هستند. با این وجود نمیدانیم که شما هم نسبت به آنها ایمن هستید یا خیر. به همین دلیل، لازم است با متخصص زنان و زایمان خود در این مورد صحبت کنید و با کمک او سلامت کودک خود را تضمین کنید. اگر هنوز باردار نیستید برای یک چکاپ کامل به متخصص زنان و زایمان خود مراجعه کنید.
شاید با بثورات جوش دار که در نتیجهی بیماری آبله مرغان به وجود میآیند آشنایی داشته باشید. این ویروس معمولا با تب همراه است و از طریق ذرات تنفسی موجود در هوا انتشار پیدا میکند. همچنین تماس مستقیم با این بثورات هم میتواند عامل انتقال این بیماری باشد. خوشبختانه 85 تا 95% زنان باردار به آبله مرغان ایمن هستند چون قبلا این بیماری را گرفتهاند. اگر قبلا آبله مرغان گرفتهاید نگران نباشید. اگر نگرفتهاید باید توجه داشته باشید که از هر 2000 زن یک نفر در طی بارداری به آبله مرغان مبتلا میشود.
این ویروس عوارض جدی برای کودکان در پی ندارد اما حدود 15% بزرگسالان مبتلا به شکلی از ذات الریه گرفتار میشوند که به خصوص برای زنان باردار خطرناک است. علاوه بر آن نوزادن این دسته از زنان به میزان ناچیز 1% در معرض سندروم آبله مرغان مادر زادی قرار دارند. سندروم آبله مرغان مادر زادی به گروهی از نقایص هنگام تولد گفته میشود که میتواند شامل ناهنجاریهای عضلانی و استخوانی، فلج شدن اندام، نابینایی و حتی عقب ماندگی ذهنی باشد.
خطر دیگر آبله مرغان در طی بارداری این است که نوازاد هم ممکن است به آن مبتلا شود. اگر مادر بین 5 روز قبل از بارداری تا 2 روز بعد از آن کهیر بزند، نوزاد 25 تا 50 درصد شانس ابتلا به این بیماری را خواهد داشت. آبله مرغان میتواند در نوزادان شدید باشد. 30 % نوزادان اگر بلافاصله پس از تولد با داروی ضد ویروس به نام VZIG تحت درمان قرار نگیرند، جان خود را از دست میدهند.
زنانی که قبلا آبله مرغان نگرفتهاند یا از وضعیت ایمنی خود مطمئن نیستند، باید قبل از بارداری آزمایش بدهند. زنانی که ایمن نیستند ممکن است واکسن آبله مرغان دریافت کنند و باید حداقل یک ماه پس از واکسناسیون باردار شوند.
اگر باردار هستید اما از وضعیت آبله مرغان خود اطمینان ندارید، یک آزمایش ایمنی بر روی شما انجام میشود. زنانی که ایمن نیستند باید با افرادی که آبله مرغان دارند تماسی نداشته باشند. اگر با چنین افرادی تماس داشتهاید، ممکن است متخصص زنان و زایمان شما را با داروی VZIG تحت درمان قرار دهد. اگر VZIG ظرف 72 ساعت پس از تماس با این بیماری به فرد داده شود، از ابتلا به آن جلوگیری کرده یا از شدت آن کم میکند. پزشکان مطمئن نیستند که آیا این دارو جنین را از آلودگی به این ویروس حفظ میکند یا خیر. اگر تمام این کارها بیفایده بود و بالاخره به آبله مرغان مبتلا شدید، با یک داروی ضد ویروس به نام آسیکلوویر تحت درمان قرار میگیرید.

بیماری پنجم
بیماری پنجم یا «پوست سرخی عفونی» نیز مانند بسیاری از بیماریهای دوران کودکی از طریق ویرسهای موجود در هوا منتقل میشود. خوشبختانه این ویروس معمولا ملایم است. اکثر کودکان مبتلا به این ویروس دچار قرمزی پوست صورت شده و عدهی کمی از آنها گرفتار تب خفیف، گلو درد و درد مفاصل میشوند. احتمال کهیر در بزرگسالان مبتلا کمتر است و بیشتر به درد مفاصل و علائم شبیه آنفولانزا گرفتار میشوند. بیست درصد مبتلایان هیچ گونه علائمی از خود نشان نمیدهند.
حدود 60 درصد بزرگسالان در کودکی این ویروس را گرفتهاند و نسبت به آن ایمن هستند. شاید شما هم مانند اکثر مردم ندانید که آیا این بیماری را قبلا گرفتهاید یا خیر، پس بهتر است فرض کنید که در معرض خطر قرار دارید. اگر یک زن باردار به بیماری پنجم مبتلا شود احتمال اینکه بیماری به کودک او صدمهای بزند بسیار کم است. این ویروس میتواند قابلیت کودک در تولید سلولهای قرمز خونی را از بین ببرد در نتیجه امکان دارد کودک به شکلی ازکم خونی مبتلا شود که میتواند منجر به نارسایی قلبی، سقط جنین یا زایمان کودک مرده شود.
کسانی با بهداشت کودکان و مراقبت از آنها سر وکار دارند، معلمان و زنان بچه دار بیشتر از همه در معرض این بیماری قرار دارند. چنانچه بیماری پنجم در محل کار شما شیوع پیدا کرد با متخصص زنان و زایمان خود صحبت کنید و از او بپرسید که آیا بهتر است مدتی در خانه بمانید یا خیر. برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری اگر به وسایلی که مورد استفادهی کودکان است دست زدید پس از آن دستهای خود را بشویید.
اگر در دوران بارداری در معرض بیماری پنجم قرار گرفتهاید، فورا با متخصص زنان و زایمان خود تماس بگیرید. او ممکن است یک آزمایش خون برای شما بنویسد تا مشخص شود به این بیماری مبتلا هستید یا خیر. اگر مبتلا شده باشید متخصص زنان و زایمان شما را با دقت معاینه میکند تا ببیند جنین هم مبتلا شده است. انجام چند سونوگرافی اغلب عوارض شدید این بیماری را بر روی جنین شناسایی میکند. بیشتر این مسائل 10 هفته پس از ابتلا به وجود میآید. اگر در این زمان سونوگرافی چیزی نشان نداد نیاز به انجام آزمایشات بیشتر نیست.
در حال حاضر پزشکان در تلاشند تا موثرترین راه درمان را برای کودکان مبتلا به بیماری پنجم که هنوز متولد نشدهاند بیابند. محققین با استفاده از نمونهی مایع آمنیوتیک یا خون جنین از طریق فرآیندی به نام نمونهگیری خون از بندناف به صورت زیر پوستی یا PUBS میتوانند وجود عفونت را در بدن کودک تشخیص دهند. همچنین میتوان از PUBS برای تعیین شدت کم خونی جنین و در صورت نیاز، انتقال خون به جنین استفاده کرد. خوشبختانه، برخی از جنینها که شدیدا به این بیماری مبتلا هستند بدون این که تحت درمان قرار بگیرند بهبود مییابند و در هنگام تولد در وضعیت عادی قرار دارند.
سرخک
سرخک هم از راه تنفس منتقل میشود و علائمی چون کهیر، تب، سرفه و آب ریزش بینی دارد و ذات الریه یکی از عوارض آن است. امروزه بیشتر زنان باردار به علت واکسیناسیون گستردهای که در دههی 60 میلادی شروع شد، نسبت به سرخک ایمن هستند. با این حال این بیماری گاهی اوقات شیوع پیدا میکند و بزرگسالانی که به اندازهی کافی واکسینه نشدهاند در خطر ابتلا به آن قرار دارند.
ابتلا به سرخک در طی بارداری نادر است. اما وقتی زنی در طی بارداری به به آن مبتلا شد خطر سقط جنین، زایمان زودرس و زایمان کودک مرده در او افزایش مییابد. اگر مادر در نزدیکی زمان زایمان به سرخک مبتلا شود نوزاد نیز در خطر ابتلا به آن قرار میگیرد. میتوان نوزاد را تحت یک روش درمانی به نام گلوبین ایمنی قرار داد. زن باردار مستعد ابتلا به سرخک که در معرض این بیماری قرار گرفته است نیز باید تحت درمان گلوبین ایمنی قرار بگیرد تا از آن پیشگیری به عمل بیاید.
احتمالا شما نسبت به این بیماریها ایمن هستید. اما اگر در معرض آنها یا بیماریهای دیگر قرار گرفتید حتما به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید تا سلامت شما و کودکتان به خطر نیفتد.